ലേഖനം,ശാസ്ത്രം

ജീവൻ ശരീരത്തിൽ എവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു?

എല്ലാത്തിനും ശാസ്ത്രീയതെളിവുകൾ വേണമെന്ന് പറയുന്ന ഭൗദീകവാദികളോടും ചോദിക്കുന്നു ജീവൻ ശരീരത്തിൽ എവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു?തെളിവ് തരാമോ?

സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ വന്ന ഒരു ചോദ്യമാണ്. ഇതേ തുടര്‍ന്ന് ശാസ്ത്രവാദികളും ശാസ്ത്രവിരോധികളും ഇരുപക്ഷത്തുനിന്നും വാദങ്ങളുമായി രംഗത്തെത്തി. പൊതുവിൽ, ശാസ്ത്രവാദികള്‍ക്കാര്‍ക്കും തൃപ്തികരമായ ഒരു ഉത്തരം നൽകാൻ സാധിച്ചില്ല.

യഥാര്‍ത്ഥത്തിൽ ഈ ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം പറയാൻ ചില പരിമിതികള്‍ ഉണ്ട്. അത് ചോദ്യത്തിന്റെ അഥവാ ചോദ്യകര്‍ത്താവ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന ഉത്തരത്തിന്റെ പരിമിതിയാണു കാരണം ചോദ്യം തെറ്റാണ്, തെറ്റായ ചോദ്യത്തിനു ശരിയായ ഉത്തരം നൽകാൻ സാധ്യല്ല. എന്നാൽ അതുകൊണ്ട് ചോദ്യകർത്താവ് അറിവില്ലാത്തയാളാണ് എന്ന് അർത്ഥമില്ല. സമൂഹത്തിന്റെ ഒരു പൊതുബോധത്തിൽ നിന്നുകൊണ്ടാണ് ചോദ്യം ഉണ്ടായിട്ടുള്ളത്. 

എന്താണ് കൃത്യമായ ഉത്തരം പറയാതെ ഒളിച്ചുകളിക്കുന്നത്?

ഉത്തരത്തിൽ എത്തുന്നതിനുമുമ്പ് ചില കാര്യങ്ങള്‍ പരിശോധിക്കാം.

  1. ജീവൻ, ആത്മാവ്, പ്രാണൻ എന്നെല്ലാം അർത്ഥമാക്കുന്നതും ഇംഗ്ലീഷിൽ Soul എന്നു വിളിക്കുന്നതുമായ ഒന്ന് നമ്മുടെ ശരീരത്തിൽ ഉള്ളതുകൊണ്ടാണ് നാം ജീവിച്ചിരിക്കുന്നത് എന്നാണ് പുരാതന കാലം മുതൽ മനുഷ്യൻ ചിന്തിച്ചിരുന്നത്. ഒരാൾ മരണപ്പെടുമ്പോൾ ഇപ്പറയുന്ന പ്രാണൻ (ജീവൻ) ശരീരത്തിൽ നിന്നും പൂറത്തുപോകുന്നു എന്നും കരുതിയിരുന്നു. (ഇത് വായു പോലെ ഒന്നാണെന്നാണ് പലരും കരുതുന്നത്. ഒരാൾ മരിച്ചാൽ കാറ്റുപോയി എന്ന് പറയുന്ന രീതി ഇന്നും ഉണ്ടല്ലോ.) ഈ ജീവന്/ആത്മാവിന് പിന്നീട് മറ്റൊരു ശരീരം ധരിക്കാനോ, അഥവാ ശരീരമില്ലാതെ തന്നെ അനാദി കാലം നിലനില്ക്കാനോ സാധിക്കും എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നവർ ഇന്നും ധാരാളമുണ്ട്. ഈ പൊതുബോധത്തിൽ നിന്നാണ് മേൽ പറഞ്ഞ ചോദ്യം ഉണ്ടായിട്ടുള്ളത്. സമൂഹത്തിന്റെ പൊതു ധാരണ ഇതായിരിക്കെ, ചോദ്യം ചോദിച്ചയാളെ കുറ്റപ്പെടുത്തേണ്ടതില്ല.
  2. പ്രാണൻ ഏതാണ്ട് നെഞ്ച് ഭാഗത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് എന്ന് പൊതുവെ വിശ്വസിക്കുന്നു. ഭയം, സന്തോഷം, സങ്കടം തുടങ്ങിയ വികാരങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ ഹൃദയമിടിപ്പ് വ്യത്യാസപ്പെടുന്നതും ശ്വാസഗതി ഉയരുന്നതും ഇങ്ങനെ ചിന്തിക്കാൻ കാരണമായിരിക്കാം. ഞാൻ എന്നുപറയുമ്പോൾ എല്ലാവരും നെഞ്ചത്ത് കൈ വയ്ക്കുന്നത് ശ്രദ്ധിച്ചിട്ടില്ലേ. പ്രിയപ്പെട്ടവരെ നമ്മൾ എന്റെ ചങ്കേ, കരളേ എന്നെല്ലാമാണല്ലോ വിളിക്കുന്നത്. നീ എന്റെ ജീവനാണ് എന്നു പറയുമ്പോഴും, ആ ജീവൻ നെഞ്ചിലാണെന്ന് നമ്മൾ അനുമാനിക്കുന്നു. നെഞ്ചിനുള്ളിൽ നീയാണ് എന്ന ഗാനം ഓർമ്മയില്ലേ? ഒരാൾ മരണപ്പെടുമ്പോൾ ഹൃദയമിടിപ്പ്, ശ്വാസോഛ്വാസം എന്നിവ നിലക്കുന്നത് ഈ ധാരണക്ക് ബലം പകരുന്നു.
  3. അപ്പോൾ ജീവൻ അഥവാ പ്രാണൻ നെഞ്ചിൽ തന്നെ ആയിരിക്കേണ്ടേ? അതിന് ശാസ്ത്രം മറുപടി പറയാത്തത് എന്തുകൊണ്ട്? – ഇതാണ് ചോദ്യത്തിന്റെ ധ്വനി. പ്രാണൻ എന്ന ‘ഒരൊറ്റ വസ്തു‘ ഇല്ല എന്നതാണ് ഉത്തരം പറയാൻ പ്രയാസമുണ്ടാക്കുന്ന കാര്യം. ജീവൻ എന്ന ‘ഒരൊറ്റ അസ്തിത്വം‘ ഇല്ല. അതിനാൽ അത് ഒരു പ്രത്യേക സ്ഥാനത്തായി നിലനില്ക്കുന്നില്ല. 

ജീവൻ എന്നൊന്ന് ഇല്ല എന്നാണോ പറഞ്ഞുവരുന്നത്? 

അതെ, ജീവൻ എന്ന ‘ഒന്ന്‘ ഇല്ല. അത് ഒരുകൂട്ടം സവിശേഷതകളുടെ ആകെ തുകയാണ്. ജീവന് ഭൗതികമോ ഭൗതികേതരമോ ആയ ‘ഒറ്റ അസ്തിത്വം‘ ഇല്ല.

ഒരുദാഹരണം പറയാം. നിങ്ങളുടെ കുടുംബം എവിടെയാണ് താമസം – വീട്ടിലാണ്. വീട്ടിൽ ഏത് ഭാഗത്താണ് കുടുംബം ഇരിക്കുന്നത്? ഉത്തരം പറയാൻ കഴിയുമോ? മാതാപിതാക്കളും കുട്ടികളും ഒക്കെ ഒന്നിച്ചു താമസിക്കുന്ന ഒരു വ്യവസ്ഥയാണ് കുടുംബം എന്നത്. അതിന്റെ ആസ്ഥാനം വീടാണ്. എന്നിരുന്നാലും കുടുംബം എന്ന ഒരു വസ്തു ഇല്ല. കുടുംബത്തിന് വീടിന്റെ ഏതെങ്കിലും ഒരു ഭാഗത്ത് കുത്തിയിരിക്കാൻ കഴിയില്ല.

അപ്പോൾ പിന്നെ എന്താണ് ജീവൻ?

ജീവൻ എന്ന പദത്തിന് കൃത്യമായ നിർവചനം നൽകുക പ്രയാസമാണ്. ഒരു ജീവിയിൽ നടക്കുന്ന സംയോജന പ്രവർത്തനങ്ങളാണ് ഉപചയം (ഉദാ: മാംസ്യസംശ്ലേഷണം,പ്രകാശ സംശ്ലേഷണം). ഒരു ജീവിയിൽ നടക്കുന്ന വിഘടന പ്രവർത്തനങ്ങളാണ് അപചയം (ഉദാ: ശ്വസനം). ഇവ രണ്ടും കൂടി ചേർന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളെ ഉപാപചയം എന്നു പറയുന്നു. ചുരുക്കത്തിൽ ജീവികളിൽ നടക്കുന്ന ജീവൽ പ്രവർത്തനങ്ങളെല്ലാം ഉപാപചയ പ്രവർത്തനങ്ങളാണ്. ഉപാപചയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടക്കുന്ന വസ്തുക്കളെല്ലാം ജീവികളാണ്.

ഒരു ജീവിയെ മറ്റുള്ള ഭൗതിക വസ്തുക്കളിൽ നിന്നും വേര്‍തിരിക്കുന്ന സവിശേഷതകളുടെ ആകെ തുകയാണ് ജീവൻ. എന്തൊക്കെയാണ് ഈ സവിശേഷതകൾ?

  1. കോശനിർമ്മിതമായ ഘടന
  2. പ്രജനനം
  3. ഉപാപചയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ
  4. സമസ്ഥിതിപാലനം
  5. പാരമ്പര്യം
  6. പ്രതികരണം
  7. വളർച്ചയും വികാസവും
  8. പരിണാമം വഴി ലഭിക്കുന്ന അനുകൂലനം

ഈ സവിശേഷതകളെല്ലാം ഒരു ഭൗതിക വസ്തുവിൽ ഒത്തുചേരുമ്പോൾ അതിനെ ഒരു ജീവി എന്നു നാം വിളിക്കുന്നു. അഥവാ, മറ്റു് ഭൗതിക വസ്തുക്കളിൽ നിന്നും ഒരു ജീവിയെ വ്യത്യാസപ്പെടുത്തുന്ന സവിഷേഷതകളുടെ ആകെ തുകയാണ് ജീവൻ. ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യം ‘സവിശേഷതകളുടെ ആകെ തുക‘ എന്നതാണ്. അല്ലാതെ ശരീരത്തിനുള്ളിൽ ഏതെങ്കിലും ഭാഗത്തു സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതും ഇന്ദ്രിയഗോചരമല്ലാത്തതുമായ എന്തോ ഒന്നാണ് ജീവൻ എന്നല്ല.

ജീവൻ എവിടെയും നിലനില്ക്കുന്നില്ലേ?

ഒരു ജീവിയുടെ ശരീരത്തിൽ ആകമാനം അതിന്റെ ജീവൻ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഓരോ കോശത്തിനും ജീവനുണ്ട്. (ജീവനില്ലാത്ത കോശങ്ങളും ശരീരത്തിലുണ്ട്.) കോശത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ ധാരാളം ചെറിയ അവയവങ്ങളുണ്ട് (കോശാംഗങ്ങൾ). അവയ്ക്കുും ജീവനുണ്ട്. അതിനപ്പുറം പ്രാണൻ എന്നൊരു വസ്തുവില്ല.

ഒരു ജീവിയിൽ തന്നെ മറ്റു ജീവികളുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന് മനുഷ്യന്റെ ദഹനവ്യവസ്ഥയിൽ എത്രയോ സൂക്ഷ്മ ജീവികള്‍ പങ്കാളികളാണ്. അവയെല്ലാം നമ്മുടെ ജീവന്റെ ഭാഗമാണോ? നാം അബദ്ധത്തിൽ ഒരു കല്ലു വിഴുങ്ങിയാൽ, ശരീരത്തിൽ ആ കല്ല് ഉള്‍ക്കൊള്ളുന്ന സ്ഥലം ജീവനുള്ളതാകുമോ? ഇങ്ങനെ കൗതുകകരമായ ചോദ്യങ്ങള്‍ ചോദിക്കാനാകും.

ഇതിനൊക്കെ തെളിവെന്ത്?

  1. ഏതൊരു ജീവകോശത്തിൽ നിന്നും പുതിയ കോശങ്ങളെ വളര്‍ത്തിയെടുക്കാൻ സാധിക്കും. ഒരൊറ്റ കോശത്തിൽ നിന്നുപോലും പുതിയ ജീവിയെ സൃഷ്ടിക്കാൻ സാധിക്കും എന്ന് ക്ലോണിംഗിലൂടെ തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
  2. വ്യക്തിയുടെ മരണ ശേഷം പോലും അവയവങ്ങൾ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു. അവ മറ്റു വ്യക്തികള്‍ക്ക് മാറ്റി വയ്ക്കാറുണ്ട്.
  3. മസ്തിഷ്ക മരണം ബാധിച്ച വ്യക്തിയുടെ ശരീരം യന്ത്രങ്ങളുടെ സഹായത്താൽ ജീവനോടെ നിലനിര്‍ത്താൻ സാധിക്കും.
  4. ശരീരത്തിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ട അവയവങ്ങള്‍ ജീവനോടെ ഇരിക്കുന്നതിനാലാണ് അവയെ പിന്നീട് മറ്റൊരാൾക്ക് മാറ്റിവയ്ക്കാനാവുന്നത്. പ്രാണൻ ഏതെങ്കിലും ഒരു സ്ഥലത്തായിരുന്നെങ്കിൽ മറ്റുള്ള അവയവങ്ങള്‍ വേര്‍പെടുത്തുന്ന മാത്രയിൽ ജീവനറ്റുപോകേണ്ടതാണ്.

ഗണപതിയുടെ പ്രാണൻ ഉടലിലായിരുന്നോ തലയിലായിരുന്നോ?

പ്രാണൻ ഉടലിലാണ് കുടികൊള്ളുന്നതെന്ന പ്രാചീന വിശ്വാസത്തെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നതാണ് ഗണപതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഐതീഹ്യം. ബാലകനായ ഗണപതിയുടെ തല നഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോൾ ജീവിപ്പിക്കാനായി ആനയുടെ തല ഉടലിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു എന്നാണ് കഥ. ഓർമ്മയും ചിന്തകളും ഒക്കെ തലയിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് എന്ന ധാരണയില്ലാതിരുന്ന കാലത്ത് പ്രചരിച്ച കഥയാകാം ഇത്. ആനയുടെ തല ഏത് ഉടലിൽ വച്ചാലും ആ ജീവിക്ക് ആനയുടെ ബുദ്ധിയും ഓർമ്മയുമല്ലേ ലഭിക്കൂ… അതേ പ്രാചീന ചിന്തയുടെ തുടര്‍ച്ചയാണ് പ്രാണൻ എന്ന ചിന്ത.

മാതൃകയായ